Publication Type
Primary Document
Document
Aung Naing Soe.pdf
(702.99 KB)
Summary
စက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခြင်းနှင့်အတူ ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းများ၏ ဆိုးကျိုး သက်ရောက်မှုများအား ဒေသခံများ ခံစားရသည့်အတွက် စီမံကိန်းများခွင့်ပြုရာတွင် ဒေသ ခံပြည်သူ များ၏ သဘောထားများအား ထည့်သွင်းစဉ်းစားဆုံးဖြတ်ကြရန် တောင်းဆိုလာကြပါ သည်။ ပြည်သူလူထုပူးပေါင်းပါဝင်ခြင်းဆိုသည်မှာ အဆိုပါ စီမံကိန်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စဉ်းစားခြင်း၊ စီမံကိန်းများရေးဆွဲခြင်း၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်းနှင့် အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်များ တွင် ဖွံဖြိုးရေးလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ခြင်းကြောင့် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သော ဆက်စပ်ပတ်သက် သူများအားလုံးအား ညှိုနှိုင်းဆောင်ရွက်သော ဒီမိုကရေစီလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ပြည်သူ လူထု ပူးပေါင်းပါဝင်ခြင်းသည် ပတ်ဝန်း ကျင်ဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုဆန်းစစ်ခြင်း (Environmental Impact Assessment-EIA) ဆောင်ရွက်ရာတွင် အဓိကကျသော လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုဆန်းစစ်ခြင်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအား မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၅ ခုနှစ် တွင်ပြဌာန်းခဲ့ပါသည်။ ဤစာတမ်းငယ်သည် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုဆန်းစစ်ခြင်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းသည် ထိရောက်သော ပြည်သူလူထုပူးပေါင်းပါဝင်ခြင်းအား ခွင့်ပြု/မပြုအား သီလဝါအထူးစီးပွားရေးဇုန် စီမံကိန်းနှစ်ခုအား နှိုင်းယှဉ်လေ့လာတင်ပြထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ သီလဝါအထူးစီးပွားရေးဇုန် စီမံကိန်း(က)သည် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုဆန်းစစ်ခြင်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းမပြဌာန်းမီ (၂၀၁၃)ခုနှစ်တွင် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ပြီး သီလဝါ အထူးစီးပွား ရေးဇုန်စီမံကိန်း (ခ)သည် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုဆန်းစစ်ခြင်း လုပ်ထုံး လုပ်နည်းပြ ဌာန်းပြီး (၂၀၁၆)ခုနှစ်တွင် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါ စီမံကိန်း နှစ်ခု စလုံးအတွက် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုဆန်းစစ်ခြင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ပြဌာန်းခဲ့သော ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုဆန်းစစ်ခြင်း လုပ်ထုံး လုပ်နည်း သည် ပြည်သူလူထုပူးပေါင်းပါဝင်ခြင်းအား မည်သည့်အချက်များက လွှမ်းမိုးသည်၊ မည်မျှ ခွင့် ပြုသည်ကို Arnstein’s Model အားအသုံးပြု၍ လေ့လာဆန်းစစ်တင်ပြထားပါသည်။ ရလဒ် များ အရပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှုဆန်းစစ်ခြင်းလုပ်ထုံးလုပ်နည်းသည် ပြည်သူလူထု ပူးပေါင်း ပါဝင် ခြင်းအားခွင့်ပြုထားကြောင်းတွေ့ရှိရပါသည်။ သို့သော်ဒေသခံများအား သတင်းအချက် အလက် များအသိပေးခြင်းအဆင့်သာရှိပြီး Arnstein’s Model အရ Tokenistic Participation အဆင့် သာဖြစ်ပါသည်။ ဒေသခံပြည်သူများအနေဖြင့် စီမံကိန်းဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်းနှင့်စောင့် ကြပ်ကြည့် ရှုခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခွင့် မရရှိကြကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှုဆန်းစစ်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပြည်သူလူထုပူးပေါင်း ပါဝင်လာစေရေး အတွက် ပြည်သူ လူထုအား အသိပေးဆွေးနွေးခြင်းအစည်းအဝေးများတွင်ဒေသခံများ နားလည် သော ဘာသာ စကားအသုံးပြုခြင်း၊ အပြန်အလှန်ဆွေးနွေးခွင့်ပေးခြင်း၊ ဖိတ်ကြားသည့်အချိန်၊ အစည်း အဝေး ပြုလုပ်သည့်နေရာနှင့် အချိန်၊ ရှင်းလင်းပြည့်စုံသော အချက်အလက်များနှင့် မြေပုံ ကားချပ်များ ဖြင့် အသိပေးဆွေးနွေးတင်ပြခြင်းများသည် ဒေသခံပြည်သူများ ပူးပေါင်းပါဝင်မှု အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိကြောင်းတွေ့ရှိရပါသည်။ မြေယာပြဿနာများမှာ အလွန်ရှုပ်ထွေးပြီး ပတ်ဝန်း ကျင် ထိခိုက်မှုဆန်းစစ်ခြင်းလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် ပြေလည်မှုမရနိုင်ကြောင်း တွေ့ရပါ သည်။ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှုဆန်းစစ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်အဆင့်ဆင့်တွင် ထိရောက်သော ပြည်သူ လူထုပူးပေါင်းပါဝင်မှု ရရှိစေရန်အတွက် ဒေသခံပြည်သူများ ပူးပေါင်းပါဝင်လာစေရေးနှင့် ပက်သက်သော သင့်တော်သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ရေးဆွဲပြဌာန်းသင့်ပါကြောင်း အကြံပြု အပ်ပါသည်။